Warmtepomp en CO₂: hoeveel bespaar je echt ten opzichte van een cv-ketel?

Hoeveel CO₂ bespaart een warmtepomp?

Een gemiddeld Nederlands huishouden verstookt ongeveer 1.600 m³ aardgas per jaar voor verwarming en warm water, wat neerkomt op circa 2.900 kg CO₂ per jaar. Een lucht-warmtepomp die dit vervangt, gebruikt elektriciteit met een gemiddeld Nederlands netverliescijfer van circa 0,39 kg CO₂ per kWh (2024, CBS). Bij een COP van 3,5 en 1.600 m³ gasvervanging betekent dat een uitstoot van circa 860 kg CO₂ per jaar — een besparing van ruim 70%.

Verwarmingssysteem	CO₂-uitstoot per jaar (gemiddeld woonhuis)	Besparing t.o.v. gas
Cv-ketel op aardgas	± 2.900 kg CO₂	—
Lucht-water warmtepomp (COP 3,0)	± 1.000 kg CO₂	± 65%
Lucht-water warmtepomp (COP 3,5)	± 860 kg CO₂	± 70%
Bodem-water warmtepomp (COP 4,5)	± 670 kg CO₂	± 77%
Warmtepomp + 100% groene stroom	≈ 0 kg CO₂	≈ 100%

Als u tegelijk overstapt op een groen-stroomcontract met Garanties van Oorsprong, daalt de uitstoot richting nul — hoewel de directe milieu-impact afhangt van de werkelijke energiemix.

Wat is de COP en waarom maakt het zo veel uit?

De Coëfficiënt of Performance (COP) geeft aan hoeveel warmte-energie een warmtepomp levert per eenheid elektriciteit. Een COP van 3,5 betekent dat de pomp voor elke kWh elektriciteit 3,5 kWh warmte produceert. Hoe hoger de COP, hoe minder elektriciteit nodig — en hoe lager de CO₂-uitstoot.

De COP van een lucht-warmtepomp daalt bij lagere buitentemperaturen. Op een winterdag van -10°C kan de COP zakken naar 2,0–2,5; bij 7°C loopt hij op naar 3,5–4,5. Fabrikanten vermelden een seizoensgemiddelde (SCOP), die bepalend is voor de jaarlijkse energierekening.

Wanneer levert een warmtepomp de meeste CO₂-besparing?

• Goed geïsoleerde woningen — een warmtepomp werkt het efficiëntst bij lage aanvoertemperaturen (35–45°C). Dit vereist dat de woning goed is geïsoleerd en bij voorkeur vloerverwarming heeft.
• Hoge elektriciteitsprijs vs. gasprijs — bij een hoge gasprijs is de financiële besparing groter. CO₂-winst is echter onafhankelijk van prijzen.
• Groene stroom — combineer de warmtepomp met zonnepanelen of een groen-stroomcontract voor maximale CO₂-reductie.

Subsidiemogelijkheden (2024–2025)

De ISDE-subsidie (Investeringssubsidie Duurzame Energie) vergoedt een vast bedrag per warmtepomp van € 1.750 tot € 5.250, afhankelijk van het type. Aanvragen loopt via RVO. Combineer dit met een gemeentelijke lening of de Nationaal Warmtefonds-lening voor rentevrije financiering van de installatie.

Belastingvoordeel via de energieinvesterings-aftrek (EIA) is uitsluitend van toepassing voor zakelijk gebruik. Particulieren profiteren alleen van de ISDE.

Is een warmtepomp altijd de beste keuze?

Een warmtepomp is in de meeste situaties klimaatvriendelijker dan gas, maar vereist investering en aanpassingen. Slecht geïsoleerde woningen met radiatoren die op hoge temperaturen werken, zijn minder geschikt — of de installatie is kostbaarder. Overweeg in dat geval een hybride warmtepomp: deze combineert een cv-ketel met een warmtepomp en schakelt automatisch tussen beide, afhankelijk van de buitentemperatuur. De CO₂-besparing is dan 30–50% — minder dan een volledige overstap, maar reëler voor oudere woningen.

Conclusie

Een warmtepomp bespaart gemiddeld 60–77% CO₂ ten opzichte van aardgas, afhankelijk van het type, de isolatiegraad en de stroomkeuze. In combinatie met groene stroom of zonnepanelen daalt de uitstoot richting nul. De ISDE-subsidie verlaagt de drempel. Voor een goed geïsoleerde woning is de warmtepomp de meest impactvolle stap die een particulier kan zetten in zijn persoonlijke CO₂-voetafdruk.