Garanties van Oorsprong (GvO)
Engels: Guarantees of Origin (GoO) / Energy Attribute Certificate (EAC) · Ook bekend als: GvO, GvO's, garantie van oorsprong, groene stroom certificaat, EAC
Elektronisch certificaat dat bewijst dat één megawattuur energie uit een hernieuwbare bron is opgewekt. In Nederland geeft VertiCer ze uit.
Een Garantie van Oorsprong (GvO) is een elektronisch certificaat dat aantoont waar één megawattuur (MWh) energie vandaan komt. Voor elke MWh stroom uit zon, wind, water of biomassa krijgt de producent één GvO. Op het certificaat staan onder meer de bron, de installatie, het land en de periode van opwekking. De GvO is daarmee het bewijs achter de claim 'groene stroom'. Er bestaan ook GvO's voor hernieuwbaar gas, warmte en waterstof.
De basis ligt in de Europese richtlijn hernieuwbare energie (RED, Richtlijn (EU) 2018/2001, artikel 19, laatst gewijzigd door RED III in 2023). Volgens die richtlijn is een GvO twaalf maanden na de productie geldig en vervalt hij uiterlijk achttien maanden na de productie als hij niet is gebruikt. Binnen Europa kunnen GvO's tussen landen worden overgedragen via het systeem van de Association of Issuing Bodies (AIB).
In Nederland geeft VertiCer de GvO's uit. VertiCer ontstond in 2023 uit CertiQ (van TenneT) en Vertogas (van Gasunie) en werkt met een mandaat van het ministerie. Producenten laten hun installatie registreren; de meetgegevens bepalen hoeveel GvO's ze krijgen. Een energieleverancier die groene stroom verkoopt, koopt GvO's en boekt ze af (zet ze in), zodat hetzelfde certificaat niet twee keer gebruikt kan worden.
Leveranciers moeten de herkomst van alle stroom op hun stroometiket onderbouwen: groene stroom met GvO's, grijze stroom sinds 2020 met certificaten van oorsprong. De ACM controleert dat.
Voor bedrijven telt de GvO in de CO₂-voetafdruk bij scope 2, maar alleen in de marktgebaseerde methode van het GHG Protocol. In de locatiegebaseerde methode, die u ook moet rapporteren, verandert er niets. Een GvO zegt bovendien niets over additionaliteit: de windmolen of het zonnepark bestond meestal al en zou ook zonder uw aankoop draaien. Wie wil bijdragen aan nieuwe capaciteit, kijkt naar een PPA of eigen opwek. Hoe u GvO's verwerkt in uw CO₂-verslag en waar de valkuilen zitten, staat in de kennisbank.
Veelgestelde vragen over Garanties van Oorsprong (GvO)
Wat betekent GvO?
GvO staat voor Garantie van Oorsprong: een certificaat dat aantoont dat één megawattuur energie uit een hernieuwbare bron komt. Het is het officiële bewijs achter groene stroom en wordt in Nederland uitgegeven door VertiCer.
Wat kost een GvO?
Er is geen vaste prijs. GvO's worden verhandeld tussen producenten, handelaren en leveranciers, en de prijs hangt af van de bron, het land van herkomst en het productiejaar. GvO's uit Nederlandse wind of zon zijn doorgaans duurder dan GvO's uit bijvoorbeeld Noorse waterkracht. Prijzen schommelen van jaar tot jaar; vraag bij uw leverancier na welke GvO's er achter uw contract zitten en uit welk land ze komen.
Hoe kan ik GvO's verkopen?
GvO's ontvangt u als producent van hernieuwbare energie. U laat uw installatie registreren bij VertiCer; op basis van de meetgegevens krijgt u GvO's op uw rekening, die u kunt verkopen aan een energieleverancier of handelaar. Voor SDE++-projecten gebruikt RVO de geregistreerde productie bij VertiCer om de subsidie te berekenen.
Hoe lang is een GvO geldig?
Volgens de Europese richtlijn hernieuwbare energie twaalf maanden na de productie van de stroom. Een GvO die niet is gebruikt, vervalt uiterlijk achttien maanden na de productie.
Verlaagt een GvO mijn CO₂-uitstoot?
Alleen op papier, in de marktgebaseerde scope 2-berekening. De werkelijke uitstoot van het net verandert er niet door, en in de locatiegebaseerde berekening blijft uw cijfer gelijk. Rapporteer daarom beide cijfers en vermeld welke GvO's u heeft gebruikt.
Wat is het verschil tussen een GvO en een PPA?
Een GvO is alleen het herkomstbewijs van één MWh. Een PPA is een langlopend contract met een producent, vaak voor een nieuw wind- of zonnepark, waarbij de GvO's meestal worden meegeleverd. Een PPA kan bijdragen aan nieuwe capaciteit; een losse GvO doet dat zelden.
Bronnen
- Richtlijn (EU) 2018/2001 hernieuwbare energie (RED), artikel 19 · EUR-Lex
- Richtlijn (EU) 2023/2413 tot wijziging van de RED (RED III) · EUR-Lex
- Besluit mandaat, volmacht en machtiging VertiCer B.V. inzake garanties van oorsprong (Stcrt. 2023, 4496) · Staatscourant
- Eisen energievergunning: stroometiket en GvO's · ACM
- GHG Protocol Scope 2 Guidance · World Resources Institute / WBCSD