Relatiegeschenken en CO₂: wat telt mee, en wat mag u zeggen?

Een kerstpakket, een fles wijn of een relatiegeschenk voor een klant lijkt klein in de totale CO₂-voetafdruk van uw bedrijf. Toch hoort de post gewoon bij uw inventaris. Ingekochte producten vallen onder scope 3, categorie 1 van het GHG Protocol: ingekochte goederen en diensten. Daarnaast is de regelgeving rond claims over klimaatneutrale producten sinds kort scherp. Wie geschenken gebruikt om duurzaamheid uit te dragen, moet beide punten goed regelen.

Hoe groot is de post relatiegeschenken?

Voor de meeste MKB-bedrijven is de post beperkt, maar niet verwaarloosbaar. Hij wordt vooral relevant bij een jaarlijks pakket voor klanten, leveranciers en medewerkers. De uitstoot hangt af van het product, de herkomst van de grondstoffen, de verpakking en het transport. Een fles wijn uit verre landen verschilt sterk van een lokaal product met een korte transportroute.

Zonder productgegevens van de leverancier rekent u met emissiefactoren per euro uitgegeven. Die methode is grof, maar geschikt voor een eerste inventaris. Naarmate u betere data krijgt, kunt u overstappen op de werkelijke hoeveelheden en productfootprints.

Stap 1: leg de post vast

1. Verzamel alle aankopen van relatiegeschenken uit de boekhouding van het afgelopen jaar, inclusief verpakking, drukwerk en verzendkosten.
2. Kies een methode: uitgaven per categorie (spend-based) of hoeveelheden per product, als leveranciers die gegevens kunnen leveren.
3. Noteer welke emissiefactoren u gebruikt en waar u die vandaan haalt, zodat de berekening controleerbaar blijft.

Stap 2: kies bewuster

• Minder en gerichter: een kleiner, persoonlijk pakket geeft vaak meer waarde en minder uitstoot dan vijf verschillende standaardgeschenken.
• Vraag naar cijfers: vraag leveranciers naar een footprint per product of naar onderbouwing van de herkomst. Een duurzaam label zegt niet altijd iets over de uitstoot.
• Kies duurzame producten of diensten: denk aan producten met een lange levensduur, een ervaring of een lokale producent met korte transportroute.
• Beperk verpakking: minder plastic en folie, en recyclebaar of hergebruikbaar karton.
• Overweeg een digitale of lokale variant waar die past bij de relatie.

Een geschenk dat duurzaam oogt, is niet automatisch een lage-uitstootkeuze. Vraag naar de cijfers, niet alleen naar het label.

Wat mag u zeggen over klimaatneutrale geschenken?

Hier gaan veel bedrijven de fout in. Richtlijn (EU) 2024/825 verbiedt claims dat een product klimaatneutraal, CO₂-gecompenseerd of met een positieve klimaatimpact is, wanneer die claim alleen steunt op compensatie. Die richtlijn wordt vanaf 27 september 2026 in Nederland toegepast. Een sticker met 'klimaatneutraal verpakt' op een fles wijn is dus riskant, tenzij de claim op productniveau echt is onderbouwd.

U mag wel communiceren over wat uw bedrijf zelf doet. Bijvoorbeeld: 'Wij compenseren de verzendemissies van ons relatiepakket via een gecertificeerd project.' Die tekst gaat over uw eigen activiteit en niet over het product. Houd de bewering feitelijk, bewaar de onderbouwing en wees precies over wat er gecompenseerd wordt.

Verwerk het in uw rapportage

Een praktisch voorbeeld: stel dat u jaarlijks honderd relatiegeschenken koopt bij verschillende leveranciers. Eén keer per jaar de aankooporders uit de boekhouding halen en koppelen aan een emissiefactor per categorie kost een middag. Daarna heeft u een getal dat u elk jaar kunt volgen en dat u kunt verbeteren zodra leveranciers productgegevens aanleveren.

Neem relatiegeschenken op als scope 3-post in uw inventaris, net als andere ingekochte goederen. Als u een reductiedoel stelt, hoort de post ook in het basisjaar en in de voortgangsmeting. Verschuift uw inkoop naar lichtere producten, dan ziet u dat terug in de cijfers. Zo blijft de keuze voor geschenken onderdeel van uw klimaatplan en niet een losse actie.

Conclusie

Relatiegeschenken zijn klein van omvang, maar ze geven een duidelijk signaal aan uw relaties. Meet de post, kies bewuster en wees precies in uw communicatie. Zo voorkomt u dat een goedbedoeld kerstpakket uw klimaatverhaal ondermijnt.