Agroforestry als carbon project: ervaringen uit Kenia

Agroforestry — het integreren van bomen in landbouwsystemen — heeft een lange traditie in Oost-Afrika. Boeren planten bomen naast gewassen voor schaduw, bodemverbetering, houtopbrengst en voedselzekerheid. Dat maakt het een logisch uitgangspunt voor koolstofprojecten: de ecologische en economische logica zijn al aanwezig.

Waarom agroforestry geschikt is voor koolstofcertificering

Agroforestry-projecten hebben een aantal structurele voordelen ten opzichte van typische REDD+-projecten. Ten eerste zijn de boeren eigenaar van de bomen — wat permanentie vergroot. Ten tweede is de additionaliteit vaak goed onderbouwbaar: de koolstoffinanciering stelt boeren in staat boomsoorten te planten die ze anders economisch niet zouden overwegen. Ten derde zijn co-benefits meetbaar: biodiversiteitswinst, bodemkoolstof, waterretentie en voedselzekerheid zijn aantoonbaar.

De keerzijde: meting is complexer dan bij grootschalige bosprojecten. Duizenden kleine percelen bij honderden boeren vereisen een statistisch robuuste steekproefmethode voor biomassametingen.

Het project rond Mount Kenya

Green Earth werkt aan een agroforestry-project in de regio's Nyeri, Nyandarua en Laikipia rond de Mount Kenya. Het projectgebied bestaat uit kleinschalige boerenbedrijven met gemiddeld 0,5 tot 2 hectare. Boeren ontvangen seedlings van inheemse boomsoorten, technische begeleiding en een aandeel in de koolstofopbrengsten.

Het project wordt gecertificeerd onder de Verra VM0042 methodologie, aangevuld met de CCB-standaard voor community en biodiversiteitsimpact. De eerste verificatieronde is in 2024 afgerond.

Uitdagingen in de praktijk

De grootste operationele uitdaging is niet technisch maar organisatorisch: het opbouwen van vertrouwen bij boeren die eerder teleurgesteld zijn door externe projecten die beloofden maar niet leverden. Dat vraagt om transparante communicatie, snelle uitbetaling van beloften en aanwezigheid op de grond.

Een tweede uitdaging: boomoverleving. Een seedling die in de grond gaat, is nog geen koolstofopname. Droogte, vee-inloop en gebrek aan nazorg kunnen de overlevingsrate negatief beïnvloeden. Intensieve begeleiding in de eerste twee jaar is cruciaal.

Wat we hebben geleerd

Goede agroforestry-projecten zijn community-gedreven, niet donor-gedreven. De meest succesvolle implementaties zijn die waarbij lokale boerengemeenschappen mede-eigenaar zijn van het proces — niet slechts uitvoerder van een extern plan. Dat vraagt meer tijd aan de voorkant, maar leidt tot aanzienlijk hogere permanentie.