In rapportages over uitstoot ziet u steeds de eenheid CO2-equivalent, afgekort tot CO2e of CO2-eq. Toch gaat het daarbij lang niet alleen om CO2. Wie zijn CO2-voetafdruk wil berekenen, een CSRD-rapport invult of een compensatiebedrag wil bepalen, moet weten wat die eenheid betekent en hoe u ermee rekent.
Wat is een CO2-equivalent?
Een CO2-equivalent is een rekeneenheid waarmee verschillende broeikasgassen met elkaar vergeleken en bij elkaar opgeteld kunnen worden. Elk broeikasgas houdt warmte vast, maar niet allemaal even sterk en niet even lang. Door de uitstoot van elk gas om te rekenen naar de hoeveelheid CO2 die hetzelfde opwarmende effect zou hebben, krijgt u een enkel totaalcijfer. Dat totaal noemen we de uitstoot in ton CO2e.
Hoe werkt de omrekening? Het GWP
De omrekenfactor heet het Global Warming Potential (GWP). Het GWP geeft aan hoeveel opwarming één kilogram van een gas veroorzaakt ten opzichte van één kilogram CO2, gemeten over een vaste periode. In de praktijk wordt bijna altijd een periode van 100 jaar gebruikt (GWP100). CO2 heeft per definitie een GWP van 1.
De factoren komen uit de rapporten van het IPCC en worden bij elke nieuwe rapportage iets bijgesteld. Ter indicatie: methaan heeft in de zesde IPCC-rapportage (AR6) een GWP100 van grofweg 27 tot 30, afhankelijk van de bron van het methaan, en lachgas ongeveer 273. Eén kilogram lachgas telt dus voor ongeveer 273 kilogram CO2e. Welke versie van de factoren u gebruikt, moet u in uw rapportage vermelden, zodat cijfers vergelijkbaar blijven.
Welke gassen tellen mee?
Het GHG Protocol, de meest gebruikte standaard voor bedrijfsrapportages, noemt zeven broeikasgassen:
- Kooldioxide (CO2)
- Methaan (CH4)
- Lachgas (N2O)
- Fluorkoolwaterstoffen (HFK's)
- Perfluorkoolwaterstoffen (PFK's)
- Zwavelhexafluoride (SF6)
- Stikstoftrifluoride (NF3)
Voor veel kantoorbedrijven bestaat het grootste deel van de uitstoot uit CO2 van energie en vervoer. Bij landbouw spelen methaan en lachgas een grote rol, en bij koeling en airconditioning zijn het juist de koelmiddelen (HFK's) die opvallen. Een klein lek in een koelinstallatie kan daardoor in CO2e een verrassend grote post zijn.
Rekenvoorbeeld
Stel dat een bedrijf per jaar 100 ton CO2 uitstoot, 2 ton methaan en 0,5 ton lachgas. Met een GWP100 van 28 voor methaan en 273 voor lachgas rekent u als volgt:
- CO2: 100 x 1 = 100 ton CO2e
- Methaan: 2 x 28 = 56 ton CO2e
- Lachgas: 0,5 x 273 = 136,5 ton CO2e
Totaal: 292,5 ton CO2e. De kleine hoeveelheden methaan en lachgas wegen hier samen zwaarder dan de CO2 zelf. Dit voorbeeld is bedoeld om de rekenmethode te laten zien; gebruik voor uw eigen berekening altijd de factoren van uw gekozen standaard.
Waar moet u op letten?
Het CO2-equivalent is handig, maar ook een vereenvoudiging. Een paar aandachtspunten:
- Tijdshorizon: methaan blijft veel korter in de atmosfeer dan CO2. Over 20 jaar gerekend weegt methaan daarom zwaarder dan over 100 jaar. De gekozen periode beinvloedt dus het resultaat.
- Versie van de factoren: de GWP-waarden verschillen per IPCC-rapport. Gebruik binnen een rapportage steeds dezelfde set.
- Emissiefactoren: veel kant-en-klare emissiefactoren, bijvoorbeeld voor elektriciteit of brandstof, zijn al in CO2e uitgedrukt. Controleer of u niet per ongeluk twee keer omrekent.
- Compensatie: één carbon credit staat doorgaans voor één ton CO2e die is vermeden of vastgelegd. Voor een goede vergelijking van prijzen moet u dus naar de eenheid kijken, zie ook CO2 compenseren: prijs per ton.
CO2e in uw eigen rapportage
Begin met het in kaart brengen van uw bronnen per scope, zoals uitgelegd in scope 1, 2 en 3. Verzamel per bron de hoeveelheid, vermenigvuldig met de passende emissiefactor en tel de uitkomsten op in ton CO2e. Een volledige aanpak vindt u in CO2-voetafdruk berekenen voor bedrijven.
Conclusie: CO2e maakt uiteenlopende broeikasgassen vergelijkbaar door ze om te rekenen naar de opwarming die dezelfde hoeveelheid CO2 zou veroorzaken. Wie weet welke gassen meetellen, welke GWP-versie is gebruikt en hoe de omrekening verloopt, kan zijn uitstoot beter onderbouwen en eerlijker communiceren.
Over de auteur
Redactie CO₂Neutraal.com
Team van domeinexperts
De redactie van CO₂Neutraal.com bestaat uit een team van domeinexperts met expertise in klimaatstrategie, CO₂-reductie, duurzame financiering en Europese regelgeving. Artikelen komen tot stand op basis van wetenschappelijke literatuur, beleidsdocumenten, normdocumentatie en sectorrapportages.