CO₂-voetafdruk van een kledingmerk of webshop: waar zit de uitstoot?

Een kledingmerk of webshop verkoopt kleding die elders is gemaakt, vaak in landen ver weg. De uitstoot zit daarom niet in het kantoor of het magazijn, maar grotendeels in de keten vóór de verkoop. Dat maakt de CO₂-voetafdruk van textiel lastig, maar ook beïnvloedbaar. Dit artikel laat zien waar de uitstoot zit en welke volgorde u kunt aanhouden.

Hoe groot is de uitstoot van kleding?

De studie Measuring Fashion van Quantis (2018) schat dat de kleding- en schoenenindustrie samen ruim 8% van de wereldwijde broeikasgasuitstoot veroorzaakt. Die studie is niet onomstreden: critici wijzen op aannames over de verdeling van vezels over sectoren, waardoor het aandeel voor kleding alleen al lager kan uitvallen. Gebruik het getal daarom als indicatie en niet als eigen cijfer in uw rapportage.

Waar zit de uitstoot van een kledingmerk?

Volgens het GHG Protocol valt de uitstoot van een kledingmerk in de drie scopes uiteen:

• Scope 1: brandstof van eigen bestelbussen of bezorgvoertuigen, en eventueel gas voor het eigen kantoor of magazijn.
• Scope 2: elektriciteit voor het kantoor, het magazijn, de servers van de webshop en de fotostudio. Groene stroom met een garantie van oorsprong verlaagt deze post in de rapportage.
• Scope 3: de grootste post. Hieronder vallen de grondstoffen en het garen, het weven, breien, verven en confectioneren, de verpakking, het transport van fabriek naar magazijn, het transport naar de klant, retouren en de zakelijke reizen van medewerkers.

Een overzicht van de scopes vindt u in scope 1, 2 en 3 uitgelegd. Voor een webshop geldt dat de uitstoot van retouren en levering meetelt, ook als die aan de klant wordt doorberekend.

Stap 1: meet de productie en het transport apart

Begin met een inventaris over één jaar. Gebruik de energienota's voor het kantoor, de brandstofkaarten van uw bezorgvoertuigen, de inkoopcijfers per productgroep en de facturen van uw transporteurs. Voor de productie is het zelden haalbaar om elk kledingstuk door te rekenen. Werk dan per productgroep, zoals jassen, T-shirts of schoenen, met inkoopbedragen of gewicht en erkende emissiefactoren. De methode staat in hoe u de CO₂-voetafdruk van uw bedrijf berekent, en de praktische aanpak voor de inkoop in scope 3 praktisch berekenen.

Stap 2: reduceer de posten die het zwaarst wegen

• Materiaalkeuze: het materiaal bepaalt een groot deel van de productie-uitstoot. Vraag leveranciers naar de herkomst van het garen en de stof, en kies waar mogelijk voor materialen met een lagere impact per kilo.
• Aantal modellen: minder varianten en langere productieruns verkleinen de verspilling aan restvoorraad, die anders ook uitstoot veroorzaakt.
• Verzending: bundel zendingen van leveranciers en kies voor vrachtvervoer over zee waar de levertijd dat toelaat. Luchtvracht is de duurste post per kilo.
• Retouren: elke retour is een extra rit. Helder maatadvies en duidelijke productomschrijvingen verminderen het aantal retouren.
• Verpakking: gebruik minder verpakkingsmateriaal en kies voor recyclebaar karton.
• Eigen bezorging: bundel bestellingen per postcodegebied en kies voor elektrische of fiets-bezorging waar dat past.

Meer maatregelen, geordend naar effect en kosten, staan in CO₂-reductiemaatregelen voor het MKB.

Stap 3: vraag leveranciers om data

Veel kledingmerken werken met fabrieken waarvan zij de uitstoot niet direct kennen. Vraag uw leveranciers om emissiegegevens per product of per productgroep. Ontbreken die gegevens, dan werkt u met erkende emissiefactoren en legt u de aannames vast. Een leverancier die zijn eigen uitstoot kent en cijfers kan delen, is een betere partner voor de reductie dan een leverancier die dat niet kan.

Stap 4: pas op met claims

Woorden als 'duurzame collectie', 'klimaatvriendelijk' of 'CO₂-neutraal' zijn milieuclaims, en die moeten onderbouwd zijn. Vanaf 27 september 2026 gelden in Nederland strengere regels voor milieuclaims (Richtlijn (EU) 2024/825). Een claim als 'ecologisch verantwoord' zonder bewijs is dan risicovol. Kies liever concrete uitspraken, zoals 'deze jas is gemaakt van gerecycled polyester, de cijfers staan in ons jaarverslag'. Lees meer in greenwashing en CO₂-claims.

Stap 5: compenseer als laatste

Compensatie kan een aanvulling zijn op reductie, niet een vervanging ervan. Hoe compensatie werkt en waar u op moet letten, staat in CO₂-compensatie uitgelegd. Vermijd de claim dat een productie 'CO₂-neutraal' is, zolang de uitstoot per stuk niet is gemeten.

Wat doet u met de uitkomst?

Kies per jaar één of twee maatregelen die aansluiten op de grootste post. Voor de meeste webshops is dat de productie of het transport, niet het kantoor. Leg vast wat u heeft gedaan en wat het heeft opgeleverd, zodat u het volgend jaar kunt vergelijken. Een merk dat zijn cijfers jaar op jaar bijhoudt, kan klanten eerlijk informeren over de voortgang.

Conclusie

Voor een kledingmerk of webshop begint CO₂-reductie in de keten, niet op kantoor. Meet productie en transport apart, pak de grootste posten aan, betrek leveranciers en wees voorzichtig met claims zolang de cijfers niet kloppen.