Scope 3 emissies berekenen: een praktische aanpak

Scope 3 is de moeilijkste maar ook de meest impactvolle categorie voor de meeste bedrijven. Het GHG Protocol onderscheidt vijftien categorieën voor upstream en downstream ketenuitstoot — van ingekochte goederen tot gebruik van verkochte producten tot einde-levensduur verwerking.

Prioriteren op materialiteit

Niet alle vijftien categorieën zijn even relevant voor elk bedrijf. Het GHG Protocol schrijft voor dat u begint met een materialiteitsscreening: welke categorieën zijn waarschijnlijk significant gegeven uw sector, bedrijfsmodel en inkooppatronen?

Voor een consultancybedrijf zijn zakelijke reizen en woon-werkverkeer doorgaans de grootste scope 3 categorieën. Voor een productiebedrijf domineert categorie 1 (ingekochte goederen). Voor een retailer is dat doorgaans transport en distributie. Begin met de top-drie — die dekt in de meeste gevallen 60 tot 80 procent van de werkelijke scope 3 uitstoot.

Drie berekeningsmethoden

Spend-based methode: u vermenigvuldigt uw inkoopbedragen per categorie met een emissiefactor per euro uitgave. Dit is de meest toegankelijke methode maar geeft gemiddelde uitkomsten. Geschikt voor een eerste schatting.

Average-data methode: u gebruikt gemiddelde emissiefactoren per eenheid product of dienst (ton staal, kubieke meter transport). Nauwkeuriger dan spend-based als u volumedata heeft.

Supplier-specific methode: u gebruikt de werkelijke emissiedata van uw leveranciers. Dit is de meest nauwkeurige methode, maar vereist actieve medewerking van leveranciers en is voor de meeste MKB-bedrijven pas haalbaar in latere jaren.

Zakelijke reizen berekenen

Voor vliegreizen gebruikt u de gevlogen kilometers maal de DEFRA-emissiefactor per passagierskilometer (afhankelijk van klasse). Voor auto's gebruikt u brandstofverbruik of kilometers maal voertuigtype. Voor treinen en OV zijn de uitstoot per passagierskilometer in Nederland zeer laag — het NS-netwerk rijdt op hernieuwbare energie.

Praktisch: exporteer uw vluchtendata uit Concur, TravelPerk of uw onkostensysteem. Dat geeft u 90 procent van de benodigde data in één stap.

Wat u daarna doet

Een scope 3 berekening is geen doel op zichzelf — het is een prioriteringstool. Welke leverancier is verantwoordelijk voor de grootste uitstoot? Welke inkoopbeslissingen hebben de grootste hefboom? Daar begint de reductiestrategie.