Thuiswerken en CO₂: telt de uitstoot van medewerkers thuis mee?

Sinds hybride werken gewoon is geworden, stellen steeds meer bedrijven dezelfde vraag: is thuiswerken goed voor het klimaat, en moet de uitstoot van medewerkers thuis in onze CO₂-inventaris? Het eerlijke antwoord is dat thuiswerken vaak minder uitstoot oplevert dan dagelijks reizen, maar dat het effect niet vanzelf positief is. Het hangt af van hoe ver medewerkers moeten reizen, hoe ze reizen en hoe hun woning wordt verwarmd.

Waar valt thuiswerken onder?

Volgens het GHG Protocol hoort het woon-werkverkeer van medewerkers bij scope 3, categorie 7. Dat is uitstoot die niet bij uw eigen installaties of voertuigen ontstaat, maar wel door uw bedrijfsvoering wordt veroorzaakt. Ook het energieverbruik van medewerkers die thuis werken, kunt u in die categorie meenemen. Voor de meeste bedrijven is dat geen verplichte post, maar wel een verstandige, omdat u anders alleen de reisbesparing ziet en niet wat daar tegenover staat.

Meet u uw voetafdruk volgens het GHG Protocol, leg dan vast of u thuiswerken meeneemt, en blijf dat elk jaar op dezelfde manier doen. Zo blijven de cijfers vergelijkbaar.

Wat bespaart thuiswerken, en wat komt erbij?

De besparing zit vooral in het woon-werkverkeer. Een medewerker die een dag per week thuis werkt, rijdt of reist die dag niet. Bij een lange autorit levert dat de grootste winst op. Bij iemand die op de fiets of lopend naar kantoor gaat, is die winst nihil.

Daar staat tegenover:

• Verwarming thuis: in de winter moet de woning overdag worden verwarmd. Bij een gasgestookte woning kan dat de reisbesparing deels of geheel tenietdoen.
• Elektriciteit: laptop, extra beeldscherm, verlichting en wifi. Deze post is klein, maar telt op bij veel medewerkers.
• Kantoor blijft draaien: als het kantoor even groot blijft en wordt verwarmd en verlicht terwijl er minder mensen zijn, daalt de uitstoot van het pand nauwelijks. De winst ontstaat pas als u ruimte afbouwt of beter benut.

Thuiswerken verplaatst uitstoot, het schrapt die niet altijd. Pas als u ook het kantoor en de reisafstanden meeneemt, ziet u het echte effect.

Zo berekent u het in vier stappen

1. Maak een eenvoudige enquête. Vraag medewerkers hoeveel dagen ze per week op kantoor werken, wat de enkele reisafstand is en welk vervoermiddel ze gebruiken.
2. Reken de reiskilometers om. Vermenigvuldig de afstand met het aantal werkdagen en met een emissiefactor per vervoermiddel. Gebruik een erkende bron voor de factoren en noteer welke u hebt gebruikt.
3. Schat de thuiswerkpost. Kies een vaste, voorzichtige aanname per thuiswerkdag voor energie en leg die vast. Een grove schatting die elk jaar hetzelfde is opgebouwd, is beter dan een nauwkeurig lijkend getal dat u elk jaar anders berekent.
4. Leg de uitgangspunten vast. Noteer de aannames, de enquêtemaand en de bronnen, zodat een verificateur de berekening kan nalopen.

Wat u er niet over moet beweren

Het is verleidelijk om te zeggen dat uw bedrijf 'klimaatvriendelijk werkt dankzij thuiswerken'. Wees voorzichtig. Wanneer u een voordeel noemt, moet u dat kunnen onderbouwen met uw eigen cijfers, inclusief de uitstoot die thuis erbij komt. Algemene claims zonder onderbouwing vallen onder de regels voor misleidende milieuclaims, waarover u meer leest in ons artikel over greenwashing. Beschrijf liever feitelijk wat u hebt gemeten: 'De reisafstand van onze medewerkers daalde met een bepaald percentage, de geschatte thuisenergie nam toe met een bepaald percentage.'

Wat kunt u er als werkgever aan doen?

• Stuur op de reis, niet alleen op de dag. Voor medewerkers met een lange autoreis levert een extra thuiswerkdag meer op dan voor mensen die dichtbij wonen.
• Stimuleer reizen met openbaar vervoer of fiets op de dagen dat mensen naar kantoor komen.
• Gebruik het kantoor slimmer. Bundel kantoordagen en vermijd verwarming en verlichting van ongebruikte ruimtes.
• Help met zuinige apparatuur en groene stroom voor medewerkers die dat willen, bijvoorbeeld via een vergoeding.
• Neem de post mee in uw reductieplan. Een meetbare post kunt u verbeteren; een gevoel niet.

Conclusie

Thuiswerken kan een mooie bijdrage leveren aan uw klimaatdoelen, maar alleen als u het meet. Neem woon-werkverkeer en thuisenergie samen op in scope 3, houd uw aannames stabiel en wees precies in wat u vertelt. Zo weet u wat thuiswerken werkelijk oplevert, en voorkomt u dat een goed bedoelde claim later onderuit gaat.