Scope 2 op locatie- of marktbasis: welke methode rapporteert u?

Wie scope 2-emissies berekent, komt vrijwel altijd voor dezelfde vraag te staan: welke emissiefactor gebruik ik? Het antwoord bepaalt hoe groot de uitstoot lijkt, en daarmee ook wat klanten, aanbesteders en rapportagepartners van uw cijfers vinden. Het GHG Protocol kent daarvoor twee methodes: de locatiegebaseerde en de marktgebaseerde methode. Beide zijn geldig, maar ze beantwoorden een andere vraag.

Wat zijn scope 2-emissies?

Scope 2 omvat de indirecte emissies die vrijkomen bij de productie van de elektriciteit, warmte, stoom of koeling die uw organisatie inkoopt. Die emissies ontstaan niet op uw eigen terrein, maar bij de energieproducent. Omdat uw vraag naar energie die productie veroorzaakt, rekent het GHG Protocol ze tot uw inventaris.

De locatiegebaseerde methode

Bij de locatiegebaseerde methode vermenigvuldigt u uw verbruik in kilowattuur met de gemiddelde emissiefactor van het elektriciteitsnet waarop u bent aangesloten. In Nederland is dat doorgaans het nationale gemiddelde, dat elk jaar wordt bijgesteld. De methode laat zien wat uw verbruik betekent voor het net: wie minder stroom afneemt, zorgt dat er minder fossiele productie nodig is.

Het voordeel is dat de uitkomst objectief is en weinig administratieve last geeft. Het nadeel is dat de methode geen rekening houdt met contracten. Een bedrijf dat volledig op groene stroom draait, krijgt met deze methode toch een gemiddelde uitstoot.

De marktgebaseerde methode

Bij de marktgebaseerde methode gebruikt u de emissiefactor van de stroom die u daadwerkelijk heeft gekocht. Dat kan een leverancierspecifieke factor zijn, of een factor die volgt uit Garanties van Oorsprong (GvO's) die u voor uw verbruik heeft ingeleverd. Zonder geldige onderbouwing mag u geen lagere factor gebruiken: een groen contract zonder herkomstcertificaten telt niet mee.

Deze methode laat zien wat uw inkoopkeuze heeft opgeleverd. Een bedrijf dat voor hernieuwbare stroom kiest, kan zijn scope 2 terugbrengen naar vrijwel nul, zolang de GvO's aan precies dat verbruik zijn gekoppeld en niet dubbel zijn verkocht.

Waarom het GHG Protocol beide methodes vraagt

Een enkel cijfer kan misleiden. Een marktgebaseerde uitkomst van nul zegt niets over hoe het net er die dag uitzag. Een locatiegebaseerde uitkomst zegt niets over de inkoopkeuzes van het bedrijf. Door beide te rapporteren maakt u die keuzes transparant. De herziening van de scope 2-richtlijn in 2015 heeft dubbele rapportage vastgelegd, en de Europese duurzaamheidsrapportage volgens ESRS E1 vraagt eveneens om beide cijfers.

Zo past u het toe

Stel dat uw kantoor in een jaar 50.000 kWh elektriciteit verbruikt. Locatiegebaseerd rekent u dat verbruik om met de actuele gemiddelde factor van het net. Heeft u voor datzelfde verbruik geldige GvO's ingeleverd, dan is de marktgebaseerde uitkomst voor dat deel nul. De locatiegebaseerde uitkomst blijft daarnaast zichtbaar, zodat duidelijk is wat uw inkoopkeuze heeft gedaan. Dat is precies het verschil dat de dubbele rapportage laat zien.

1. Verzamel per locatie het jaarverbruik van elektriciteit en warmte, uit energienota's of meterstanden.
2. Haal de gemiddelde emissiefactor voor het net op uit de officiële bron van het betreffende jaar, en gebruik die consequent.
3. Verzamel voor de marktgebaseerde berekening de leverancierscontracten en de bijbehorende GvO's, en controleer of de hoeveelheid overeenkomt met uw verbruik.
4. Zet de uitkomsten naast elkaar in één overzicht en benoem de verschillen in de toelichting.
5. Documenteer welke contracten zijn meegenomen, zodat de berekening controleerbaar blijft.

Veelgemaakte fouten

• GvO's gebruiken die al elders zijn ingeleverd: een certificaat dat al voor een ander bedrijf of een ander jaar is gebruikt, telt niet opnieuw mee.
• Alleen de marktgebaseerde cijfers publiceren: dat geeft een vertekend beeld van het fysieke verbruik.
• Warmte en koeling vergeten: bij een gehuurd kantoor met stadsverwarming of gebouwkoeling loopt de inventaris anders mis dan verwacht.

Conclusie

Scope 2 is het meest concrete onderdeel van uw inventaris, omdat de cijfers uit facturen en meters komen. Kies de twee methodes niet tegen elkaar uit, maar gebruik ze samen. De locatiegebaseerde uitkomst laat uw fysieke verbruik zien, de marktgebaseerde uitkomst uw inkoopkeuzes. Wie beide rapporteert, kan elke claim onderbouwen.