CSRD Omnibus: wat verandert er voor uw bedrijf?

In februari 2025 presenteerde de Europese Commissie het zogenaamde Omnibus-pakket — een reeks voorstellen om Europese duurzaamheidswetgeving te vereenvoudigen en te verlichten. De maatregelen raken de CSRD, de CS3D (Europese due diligence-richtlijn) en het EU Taxonomie-kader. Voor bedrijven die zich voorbereiden op CSRD-rapportage zijn de voorgestelde wijzigingen ingrijpend. In dit artikel bespreken we de belangrijkste aanpassingen en wat ze voor u kunnen betekenen.

Waarom een Omnibus-vereenvoudiging?

De CSRD werd in 2022 aangenomen als opvolger van de Non-Financial Reporting Directive. Vrijwel direct na de implementatie groeide de kritiek: de rapportage-eisen zouden te omvangrijk, te complex en te kostbaar zijn voor met name middelgrote ondernemingen. De nieuwe Europese Commissie onder voorzitter Von der Leyen maakte deregulering en lastenverlichting voor het bedrijfsleven tot prioriteit. Het Omnibus-pakket is het resultaat.

De drie grootste wijzigingsvoorstellen

1. Verhoging van de drempelwaarden

Het meest impactvolle voorstel: de personeelsdrempel voor grote ondernemingen wordt verhoogd van 250 naar 1.000 medewerkers. Bedrijven die aan de huidige criteria voldoen maar minder dan 1.000 medewerkers hebben, zouden buiten de verplichte CSRD-scope vallen. De schatting is dat hierdoor zo'n 80 procent van de bedrijven die onder de huidige CSRD vallen, worden ontzien.

De omzet- en balanscriteria blijven in het voorstel grotendeels intact, maar door de hogere personeelsdrempel vervalt voor veel bedrijven het criterium dat anders de doorslag gaf.

2. Vereenvoudiging van de ESRS-standaarden

De Europese Commissie stelt voor om de verplichte rapportage-informatiepunten (data points) in de ESRS drastisch te reduceren. In de huidige ESRS zijn er meer dan duizend afzonderlijke rapportage-eisen. Het voorstel beoogt dit met circa 70 procent te verminderen, met name door vrijwillige en sectorspecifieke standaarden te verplaatsen naar een latere fase of geheel te schrappen.

3. Uitstel voor bepaalde groepen

De Commissie stelt voor om de rapportageplicht voor de tweede en derde golf (grote niet-beursgenoteerde ondernemingen en beursgenoteerde MKB) met twee jaar uit te stellen. Dat brengt hun eerste verplichte rapportage over boekjaar 2025 respectievelijk 2026 naar de ijskast, in afwachting van de definitieve vaststelling van de Omnibus-wijzigingen.

Wat is de status van de Omnibus-voorstellen?

Het is cruciaal om te begrijpen dat de Omnibus-voorstellen in medio 2026 nog voorstellen zijn. Ze moeten worden aangenomen door het Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie via de gewone wetgevingsprocedure. Dit proces kan maanden tot jaren duren. Totdat de wijzigingen formeel in werking zijn getreden, gelden de huidige CSRD-verplichtingen onverkort.

De meeste lidstaten — waaronder Nederland — hebben aangegeven de bestaande CSRD-wetgeving te blijven handhaven totdat de Omnibus-wijzigingen definitief zijn doorgevoerd.

Wat betekent dit voor uw voorbereiding?

De Omnibus-onzekerheid leidt bij veel bedrijven tot de vraag: moeten we nu wel of niet doorgaan met onze CSRD-voorbereiding? Ons advies:

• Ga door als u nu CSRD-plichtig bent. De eerste golf (beursgenoteerde ondernemingen met 500+ medewerkers) rapporteert al over boekjaar 2024. De tweede golf (grote ondernemingen, boekjaar 2025) heeft tot medio 2026 om haar eerste rapport te publiceren. Wacht niet op Omnibus-besluitvorming die er misschien niet op tijd komt.
• Monitor de politieke ontwikkelingen als u in de tweede of derde golf zit. Een officieel uitstel geeft u meer tijd, maar dat betekent niet dat u niets hoeft te doen. Gebruik de extra tijd om data te verzamelen en systemen in te richten.
• Investeer in basisinfrastructuur, ongeacht de uitkomst. CO₂-meting, dataverwerking en interne rapportageprocessen zijn nuttig ongeacht de exacte CSRD-scope. Klanten en investeerders vragen er steeds vaker om, ook los van wettelijke verplichtingen.

Kritiek op het Omnibus-pakket

Niet iedereen verwelkomt de vereenvoudigingen. Critici — waaronder een brede coalitie van NGO's, vakbonden en duurzame investeerders — stellen dat het terugdraaien van CSRD-verplichtingen de betrouwbaarheid van duurzaamheidsdata ondergraaft, groene investeringen ontmoedigt en de EU achterop doet raken in de mondiale race naar transparante ESG-rapportage. Het debat in het Europees Parlement is nog in volle gang.

Conclusie

Het Omnibus-pakket is een serieus voorstel dat de reikwijdte van de CSRD aanzienlijk kan inperken. Maar zolang het niet is aangenomen, gelden de bestaande regels. Uw beste strategie: ga door met voorbereiding, bouw een robuuste data-infrastructuur op en volg de wetgevingsontwikkelingen op de voet. Een slanke CSRD-rapportage is geen vrijbrief om duurzaamheidsrisico's te negeren — klanten, financiers en aanbestedende diensten zullen dat signaal toch van u blijven vragen.